سفرنامه توران

سفرنامه توران

هر چند که این وبلاگ از سال 89 آغاز به کار کرده اما ایده اولیه افتتاحش از سال گذشته به ذهنم خطور کرده بود. برای همین  خلاصه ای از آخرین سفر سال قبل رو به منطقه حفاظت شده توران به عنوان اولین سفرنامه این وبلاگ براتون شرح خواهم داد.

توضیح : با کلیک روی کلمات رنگی، عکس های بیشتری را می توانید ببینید

24 الی 27 بهمن 1388

به همراه گروهی از دوستان با دو خودرو پراید و پاترول، با یک روز تاخیر به دلیل طولانی شدن سفر به میانکاله یکی از همراهان گروه در روز قبل و نیز مشکلاتی که در 22 بهمن برای من پیش آمده بود، سفر خود را به منطقه کویری توران آغاز کردیم. شنبه 24 بهمن 6 صبح...

ابتدای سفر و در مسیر تهران به سمنان  گذری به آبگیری در حوالی پاکدشت ورامین زدیم و توانستیم تعدادی پرندگان کنارآبزی مشاهده کنیم که اگرت وکاکایی از جمله آنها بود.

تصویر زیر فرشاد اسکندری راننده پاترول را مشغول بستن کوله ها نشان می دهد

(عکس ها از پیام احتسابیان)

 

در ادامه مسیر و با پیوستن خودروی پراید و خانواده پناهی بعد از پلیس راه ورامین، راه برای مقصد را ادامه دادیم. در میان راه به لاشه کفتاری برخورد کردیم که مشخص بود با وسیله نقلیه ای تصادف کرده بود.  

قصد از این سفر چهار روزه ما، مشاهده حیات وحش منحصر به فرد توران و آشنایی با اکوسیستم کویری منطقه بود. برای رسیدن به این نقطه که به ذخیره گاه زیست کره دنیا معروف است از مسیر تهران به سمنان و در ادامه به شاهرود و سپس با گذشتن از شهر میامی و روستای بیارجمند و خان خودی بالاخره به پاسگاه دلبر که محل اقامت گروه بود رسیدیم. مسیر تهران تا این منطقه به صورت مستقیم تقریبا هفت ساعت می باشد اما به دلیل توقف های میان راه و صرف صبحانه و ناهار چیزی حدود ساعت 7 شب به پاسگاه دلبر رسیدیم. اقامتگاه دلبر که در پاسگاه دلبر بنا شده است بسیار مجهز و راحت بود.

مجموعه توران از سه بخش پارک ملی توران 8% ، پناهگاه حیات وحش  17% و منطقه حفاظت شده توران با 75% کل مساحت این منطقه را تشکیل می دهند. منطقه توران از سال 1351 به عنوان منطقه حفاظت شده معرفی شد و در سال 1355 قسمتی از آن به پناهگاه حیات وحش تبدیل گردید. از همان سال مجموعه توران از طرف یونسکو عنوان ذخیره گاه زیست کره را دریافت کرد و در سال 1381 بخش مرکزی آن به پارک ملی ارتقاء یافت. بخشی از کویر لوت،ارتفاعات و کوه پایه ها و منطقه کویری از جمله دیدنیهای توران هستند.منطقه توران دارای حیات وحش غنی بوده و سفر گروه نیز جهت مشاهده دو گونه خاص و منحصر به فرد این منطقه یعنی یوزپلنگ آسیایی و گورخر آسیایی صورت گرفته بود که به غیر از یوزپلنگ که بسیار دیدن آن سخت است و موفق به دیدنش نشدیم، گور خر آسایی که زیر گونه ایرانی آن در این منطقه زندگی می کند را مشاهده و ثبت کردیم.

تصویر زیر یک گورخر آسیایی نابالغ را نشان می دهد که در فاصله 40 متری

 خود مشاهده کردیم

در این سفر که با کسب مجوز از سازمان محیط زیست استان سمنان رفته بودیم، آقای حقیقت محیط بان خوب منطقه پذیرای گروه بود و انصافا در مدت سه روز همراهی وی در منطقه همسفر خوبی برای گروه بودند و مناطق زیبایی را از توران به ما نشان و توضیح دادند. در روز آخر سفر هم مسیر یاب ایشان بودند تا از کدام مسیرها برویم که شاید بتوانیم یوزپلنگ ببینیم و گذرگاه های باریک و شیب های تند و تپه ها را به عنوان راه اصلی به فرشاد نشان می داد تا از آنها گذر کنیم.

شب اول حضور در منطقه با دو خودرو به گشت شبانه رفتیم و توسط خودروی پاترول که پروژکتورهای قوی داشت و به وسیله یک عدد پروژکتور دستی گشتی کوتاه در منطقه زدیم و جالب اینکه با وجود هوای سرد موفق به دیدن  جانوری به نام "دوپا" شدیم. دوپا بسیار جانور زیباییست و شدیدا مورد علاقه من. این جانور از راسته جوندگان است و پاهایی بلند و دستانی کوچک دارد.دم آن نیز بلند و نقش حفظ تعادل حیوان را به عهده دارد. شب رو و از نور متنفر است و برای همین برای دیدن این جانور کافیست نور را روی آن فکوس نمایید تا از دویدن بایستد و آنوقت آن را مشاهده کنید. بیابان گرد و صحرازی بوده و رنگ همه گونه های آن متناسب با محیط زندگی اش خاکی و قهوه ای روشن است. دوپا گیاه خوار است و زود اهلی می شود.

روز دوم نیز بار دیگر به همراه دو خودرو و همراهی محیط بان عازم کویر شدیم تا بلکه گونه هایی دیگر از حیات وحش منطقه را مشاهده کنیم. هر چند مسیر کمی ناهموار بود اما با این حال بیشتر گذر گاه ها را پراید که راننده آن را آرش پناهی به عهده داشت گذر کرد و نیازی به بکسل پاترول نبود. فقط به زیرشویی و احتمالا تعویض جلوبندی نیاز داشت.

در این روز هم موفق به دیدن گورخر آسیایی و تعدادی از گونه هایی از پرندگان شدیم که نامهای پرندگان را به طور کامل در آخر نام خواهم برد. جبیر و تعدادی قوچ و میش نیز از دیگر مشاهدات این روز بود. روز دوم که دیگر مسیر انتخابی گروه مسیرهای صعب العبور منطقه توران بود امکان همراهی پراید نبود و از سویی قصد برگشت به تهران را داشتند که از روز دوم حضور در توران از هم جدا شدیم و خانواده پناهی راه تهران را در پیش گرفتند. خداحافظ ...

روز دوم با توجه اهمیت راه طولانی که در پیش داشتیم، بنزین کافی در شهر بیارجمند زده شد و بنا به گفته محیط بان حقیقت به دلیل اینکه گاها اشرار و قاچاقچیان از مسیر کویر عبور می کنند بنا به وظیفه اش، بیسیم واسلحه کلاشینکف خود را نیز همراه خود آورد. روز سوم سفر و روز دوم حضور در توران، مسافتی حدود 180 کیلومتراز منطقه توران را سپری کردیم و مسیرهایی کوتاهی را نیز پیاده رفتیم و مجموعه ای از آبشخورها و چشمه ها و دیدنی های توران را دیدیم. در بهترین مشاهده حیات وحش در 40 متری خود و در پشت یک تپه یک گورخر  را دیدیم که تصویر آن را در بالا دیدید. تعداد جمعیت این جانور هم رو به انقراض است و چنانچه در حفاظت از آن جدیت به خرج داده نشود،نسل این جانور منقرض خواهد شد.که یکی از نماد های این وبلاگ نیز هست. در مورد این حیوان می توان گفت از راسته فرد سمان است، یعنی روی سم راه می رود و این سم عملا ناخن انگشتش است و در ایران فقط یک راسته به نام خانواده اسب و الاغ را شامل می شود. گورخر آسایی هم تک زیرمجموعه این خانواده است.حیوانی است چابک و سریع و به دشت های وسیع و تپه ماهور با پوشش گیاهی مکفی نیاز دارد. از نزدیکی به انسان دوری می کند و می تواند صدها کیلومتر از مکان زندگی خود دور شود. گورخر آسیایی بسیار قوی و رنگ قسمت جلو و بالای بدن آن اختلاطی از قهوه ای روشن و خاکستری زرد است. بغلها و شکم این حیوان سفید و نوار سیاهی بر پشت دارد که یال را به دم حیوان متصل می کند. به گفته اسکندر فیروز در کتاب حیات وحش ایران، گورخر در واقع اسب وحشی آسیای غربی است و دلیل آن را اندازه شانه این حیوان با شانه  اسب می داند.

 جبیر هم دیدیم و در بالای کوه ها و در دامنه ها و خط راس کوهها تعداد زیادی قوچ و میش هم دیده شد. قوچ پیر در بین آنها به خوبی قابل روئیت است.

هنگام ناهار و هنگامی که گروه مشغول آماده کردن بساط آن بودند گشتی کوتاه در تپه های اطراف زدم و هنگام برگشت به یک خرگوش بزرگ برخوردم که پشتش به من بود. برای گرفتن یک عکس خوب تا حدود 10 متری آن نزدیک شدم که در آخرین ثانیه ها متوجه حضور من شد و پا به فرار گذاشت و تنها موفق به ثبت این پرش بلندش شدم. از آن طرف هم گروه خرگوش را وحشت زده در حال فرار دیده بودند، اما نفهمیده بودند برای چه اینقدر وحشتزده فرار می کند و وقتی من را پشت سرش دیدند تازه متوجه شدند ازچه چیزی ترسیده بود.

در مجموع سفر بسیار خوبی بود و مناطق زیبایی از توران را دیدیم و از مسیر های زیبایی گذر کردیم که به لطف داشتن خودروی دو دیفرانسیل البته موفق به گذر از این مناطق شدیم. مرسی فرشاد جان پاترول خریدی. انشا الله اول رضا و بعد هم من هم پاترول خواهیم خرید! هر چند ندیدن یوزپلنگ برایمان ناراحت کننده بود و از مسیرهای مختلفی رفیتم تا شاید فرجی شود، اما نشد، با این حال با دیدن هر موجود زنده ای خوشحال می شدیم و حتی حضور یک شتر سرگردان هم برایمان خوشایند بود. تا اینکه با رو به تاریک شدن هوا راه به سوی اقامتگاه گرفتیم و در اواسط مسیر به تاریکی هوا خوردیم و مسیر را ادامه دادیم تا اینکه حدود ساعت 8 شب به پاسگاه دلبر رسیدیم. در نزدیکی پاسگاه هم یک قلاده کفتار مشاهده شد که عرض جاده را عبور می کرد.

از حیات وحش دیده شده در این چند روز در کل می توان به جبیر،قوچ و میش، گورخر آسیایی، کفتار،دو پا، خرگوش و از پرندگان نیز باقرقره، چکاوک کاکلی و آسمانی، جغد کوچک، بحری اشاره کرد و در یک مشاهده خوب هم یک "زاغ بور" را دیدیم که ثبت عکاسی خوبی از این پرنده نداشتم. زاغ بور یک گونه خاص و منحصر به فرد و کاملا بومی ایران است که تنها در همین نقطه از جهان هم زندگی می کند.

روز آخر هم با یک سفر پر خاطره و گروه خوب و دوستان خوبم (رضا و بهاره.فرشاد.الناز و خانواده پناهی) سفر را به پایان رساندیم و به تهران بازگشتیم.

سه شنبه 27 بهمن 5 عصر..

 

آفریقا یا توران؟

 

 

/ 3 نظر / 148 بازدید
حامد

سلام دوست عزيز . اسم جالبي براي تارنماي خودتون انتخاب كردين . براتون آرزوي موفقيت ميكنم . يا حق

امير سررشته داري

پيام جان ممنون از سفرنامه گونه ات. در ضمن ممنون كه به ما هم سر مي زني.

هاله

مرسي.خيلي خوبه كه سفرهاتو داري ثبت ميكني!ايشالا يه روز اينجا سفرنامه ي آفريقا رو بخونم يــــــــــــام p: